Karwijzaad, de natuurlijke oplossing voor winderigheid

huiswerk
Nooit gehoord van de kracht van karwij. En dan bedoel ik niet de bouwmarkt, maar het kruid karwij. Inmiddels ben ik al een stuk wijzer dankzij de eerste studieopdracht voor kruidenkunde! Het helpt o.a. tegen winderigheid. Ofterwijl tegen flatulentie (is de deftige benaming van scheetjes laten).

In het begin van de allereerste kruidenles ging docente Maartje rond met een doosje waar iedereen een gevouwen kaartje uit mocht trekken. Blijft leuk, het moment dat je het kaartje uitvouwt en leest wat erop staat. De opdracht die bij het kaartje hoorde was ‘schrijf een verslag en presenteer dit verslag aan je klasgenoten’. Op mijn kaartje stond ‘karwij’, nou dat is letterlijk een karwei voor mij. Ik had er nl. nog nooit van gehoord. Dus maar struinen op het internet. Daar kwam ik er achter dat Karwij ook wel Kummel word genoemd. Maar ook vaak wordt verward met Komijn! Aha, komijn dat ken ik wel. Die van de komijnekaas. En daar zit meteen de verwarring voor veel mensen.

Verwarring met komijn
De smaak en het uiterlijk van karwij en komijn komen sterk overeen. Warm, kruidig, anijsachtig qua smaak. Karwijzaad is een licht gebogen zaadje dat een stuk scherper en sterker van smaak is dan het rechte komijnzaadje, wat bitterder is. De medicinale werking komen grotendeels overeen.
Het schijnt zelfs zo te zijn dat ten tijde van de gestremde zeevaart er nauwelijks aan komijn te komen was en men toen het karwijzaad heeft gebruikt voor de komijnekaas.

Karwij valt onder de familie van de schermbloemige
De Latijnse naam van karwij is Carum Carvi. En valt onder de familie van de schermbloemige ofwel Umbeliferae genoemd.

De naam schermbloemige zegt het eigenlijk al, het is een bloeiwijze waarbij alle bloemstelen uit één punt ontspringen en de vorm van een scherm aannemen. De schermvorm is soms plat en soms helemaal bol. Aan de voet van de bloemstelen zit meestal nog een krans met schutblaadjes. Het is een 2-jarige plant waarbij in het eerste jaar de krachtige wortelstok zich vormt. In het tweede jaar (bij sommige pas in het derde jaar) komt de bloem tot ontwikkeling. Alle eenvoudige bloemetjes bundelen hun krachten en vormen samen een spectaculair geheel.

Veel schermbloemige planten zijn geheel eetbaar. Van de karwij is zowel het loof, de zaden als de wortel eetbaar. De kracht van de schermbloemige zit in de slijmoplossende-, vochtafdrijvend- en ontkrampende werking. De aromatische vruchten bevatten veel etherische olie die wordt gewonnen door ze fijn te stampen of te malen.

Karwij is goed voor de spijsvertering
Hoe meer ik lees over karwij hoe enthousiaster ik er van wordt!
3000 jaar voor Christus werd karwij in het Midden Oosten al gebruikt. Maar het heeft nog tot de 13e eeuw geduurd eer het in de Europese keuken doordrong. Diodorides, een arts uit het oude Griekenland die zijn praktijk had in het Romeinse rijk, beval karwij aan als tonicum oftewel versterkend middel. Vooral bleke meisjes raadde hij aan karwij te gebruiken als aansterkend middel. In de Middeleeuwen werd karwij een steeds belangrijker kruid in Europa. In Engeland werd het gebruikt in gebak. Hieronymus Bock die leefde van 1489 tot 1554 raadde aan karwij te gebruiken bij de bereiding van soepen, kazen, melk en brood. Apothekers in zijn tijd versuikerden karwij. Rembert Dodoens, de baanbrekende kruidenwetenschapper die woonde in wat nu België heet, beval karwij aan bij winderigheid en te weinig urineproductie. De eerste werkzaamheid wordt nog steeds toegepast; het is een fytotherapeutisch medicijn tegen flatulentie.

Net als anijs en venkel is dit zaadje een carminativum (windverdrijvend middel). Karwij werkt alleen sterker dan anijs en venkel. De etherische oliën in dit lekker smakend geneeskruid zorgen ervoor dat de darmperistaltiek wordt bevorderd. Maar zeker ook stimuleert karwijzaad de eetlust. Het hele spijsverteringsproces wordt bevorderd door deze kleine zaadjes; de maag wordt zowel gestimuleerd als gekalmeerd. Bovendien werkt het galvormen en galdrijvend.

Als medicinale toepassing is karwij o.a. in te zetten bij:

– Flatulentie
– Aerofagie (luchtslikken), opgeblazen gevoel na de maaltijd
– Te volle maaggevoel bij volwassenen
– Krampen en kolieken van maag en darmen bij kinderen
– Spasmen van de galwegen
– Anorexia, gebrekkige maagwerking
– Vertraagde maaglediging, darmatonie
– Indigestie, dyspepsie

De kracht van karwij
Karwij is een bron van etherische oliën. Het bevat er minstens 15! Maar naast prachtige oliën bevat het ook een ruime hoeveelheid aan gezonde vetzuren zoals oleïnezuur, linolzuur, petroselinezuur, palmitinezuur, alfalinoleenzuur, myristicinezuur, palmitoleïnezuur en stearinezuur. Verder bevat het proteïnen, koolhydraten, het flavonoïde quercetine, fytosterolen, vezels, betacaroteen, de vitaminen B1, B2, B3 en de mineralen calcium, kiezelzuur, ijzer, chroom, kobalt, koper, mangaan, magnesium, nikkel, kalium, fosfor, natrium en zink.

Thee trekken van karwij
Van de karwijzaadjes kun je thee trekken. Zaadjes licht kneuzen, heet water erop en even laten trekken. De kracht van de karwijthee is in te zetten bij:

– Bij onvoldoende moedermelkproductie tijdens de borstvoeding. Het werkt als zoogvormend middel.
– Bij menstruatiekramp werkt het als menstruatiebevorderend middel en het vermindert baarmoederkrampen
– Bij bronchitis en hoest bij kinderen helpt het om het slijm op te lossen en infectiebestrijdend
– Bij een slechte adem werkt het deodoriserend en antibacterieel

Karwij in de keuken
Via een vriendin kwam ik uit op een leuke blog van ‘de Archiefkok’. In haar blog ‘Let them eat karwijcake’ beschrijft ze een anekdote uit de 18e eeuw. Hoe de Fransen zich met karwijcake door de hongersnood heen sloegen.

Karwijzaadjes kunnen meegebakken worden in cake of brood. Maar worden ook vaak meegestoofd met kool (zuurkool), venkel, wortel of koolraap. Waarschijnlijk om de winderigheid tegen te gaan 😉 Maar ook koud door een wortel- of venkelsalade. De zaadjes gekneusd zijn ook heerlijk als onderdeel van een marinade voor vlees. Of door koekjesdeeg.

Signatuur en typologie
Een onderdeel van de opdracht is om de signatuur en typologie te omschrijven van het kruid. Op dit gedeelte van het verslag over karwij loop ik een beetje vast. Ik besluit om mijn verslag tot dusver naar mijn lerares toe te mailen met de vraag of ik in de juiste richting bezig ben. Gelukkig beaamd ze dit. En helpt ze me ook een stuk op weg met het omschrijven van de signatuur en typologie. Dit onderdeel hebben we nog niet gehad en is dus ook moeilijk te verwoorden geeft ze aan. 😉

De signatuur is wat de plant laat zien, de uiterlijke vorm waaruit we een geneeskrachtige werking kunnen afleiden.
Dat kan bijvoorbeeld een blad zijn dat lijkt op een orgaan van het menselijk lichaam. (Salie blad lijkt op een tong en is daarom ook goed voor alles in de mond, keel)
Of bijvoorbeeld een stevige wortel die verwijst naar de aarding van de mens.

Bij Karwij is dit bijvoorbeeld:

– Witte kleur van de bloemen staan voor harmoniserende, kalmerende werking en goed tegen ontstekingen van vrouwelijke organen.

– Schermbloemige staan voor opvangen van de zon, dus verwarmend en hiermee ook ontkrampend.

De typologie wil zeggen: Wat voor type mens past bij deze plant. Karwij past bij een mens die moeilijk indrukken kan verteren. Karwij kan letterlijk helpen om beter te kunnen verteren.
Door goed naar planten te kijken, kun je soms zelf invullen wat voor type mens erbij past.

Wat ben ik een hoop wijzer geworden over dit kruid! Had ik niet verwacht toen ik dat kaartje uit het doosje haalde.
Inmiddels heeft het karwijzaad in mijn gezin al zijn intrede gedaan! Tijdens het avondeten staat mijn zoontje op van tafel. ‘mam, ik moet even…..’ ‘Oh je bedoeld dat je last hebt van flatulentie?’ ‘Ehhhhhh …. watte? Prrrrrrrrrt! Doe mij maar wat van die karwijzaadjes van jou mam!’

Mijn verslag: Carum Carvi – Karwij

Bronnen
http://mens-en-gezondheid.infonu.nl/gezonde-voeding/108635-de-frisse-geneeskracht-van-karwij.html
https://nl.wikipedia.org/wiki/Karwij
http://archiefkok.nl/tag/karwijzaad/

Deel dit bericht op:
Facebooktwitterlinkedin

4 thoughts on “Karwijzaad, de natuurlijke oplossing voor winderigheid

  1. Marion,
    Wat moet dit een karwij geweest zijn om uit te vunderen wat voor een kruid karwij is, een karwij om op te schrijven, voor wie karwij hulp kan bieden en wie tegen dit karwij is opgewassen …… kom zeker proeven.
    Groet

  2. Een pot karwij gekocht ,maar is gemalen.hoe kan ik dat t beste verwerken.
    Is karwij nu wel of niet t zelfde als kummel?
    In India krijg je zaadjes na t eten ter digestion.is dat karwij?
    Dank vd info

    1. Dag Anja,

      Inderdaad is kummel en karwij hetzelfde. Ik durf niet te zeggen of de zaadjes in India hetzelfde zijn als karwij. Het zou zo maar kunnen.
      Je zou de poeder in een papieren theefilter kunnen doen (let op, het is vrij sterk van smaak, begin eens met een half theelepeltje). Giet gekookt water in een theeglas, laat even staan zodat de hitte eraf is en hang het zakje erin. Even laten trekken en je hebt een thee voor na het eten. Echter kan je het ook meekoken in gerechten waarvan je weet dat je na het eten een opgeblazen gevoel krijgt.

      Ik hoop dat ik je zo antwoord heb gegeven op je vragen. Ik ben echter (nog) geen expert op kruidengebied.

      Groet,
      Marion

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *